Mydło gospodarcze ze smalcu to trzy składniki. Najtrudniejszy jest czwarty: strach przed ługiem.
Oficjalnie… uwielbiam robić domowe mydło.
W skrócie Mydło gospodarcze zrobisz ze smalcu, wody i sody kaustycznej, czyli ługu. Robię je metodą na ciepło, więc jest gotowe zwykle już następnego dnia. Przyda się do prania, na plamy i do domowego płynu do naczyń, ale nie do mycia ciała, bo jest mocno zasadowe. Ług waży się co do grama i zawsze wsypuje do wody, nigdy odwrotnie.
Człowiek ma wtedy takie poczucie władzy i wiary. Władzy nad swoim życiem i wiary we własne umiejętności. To naprawdę budujące.
Mydło można kupić gotowe. Fakt. Ale samemu dobrać mu zapach albo dodać suszoną skórkę pomarańczy to naprawdę dużo frajdy.
Skąd u mnie domowe mydło
Moja przygoda z mydłem zaczęła się, kiedy przeprowadziłam się do kraju. Nie było mnie już stać na prawdziwe mydło marsylskie. Życie.
Z internetu i z książek dowiedziałam się, jak je zrobić.
Pierwszą rzeczą, jaką musiałam pokonać, był strach przed wysadzeniem domu w powietrze. Ług robi wrażenie. W końcu się zdecydowałam. Skoro pokolenia przede mną potrafiły, to i ja potrafię.
Dziś domowe mydło to stały element mojego domu. Robię z niego proszek do prania i płyn do naczyń.
Mydło gospodarcze: do czego, a do czego nie
To mydło ma bardzo mało nadmiarowego tłuszczu. Dlatego dobrze radzi sobie z tłustymi plamami i brudem. Olejki eukaliptusowy i cytrynowy dają mu zapach.
Za to do mycia ciała się nie nadaje. Jest dość zasadowe.
Plamę z ubrania wywabisz nim tak: wetrzyj mydło prosto w plamę i wypierz jak zwykle.
Metoda na ciepło czy na zimno
Mydło robi się na dwa sposoby. Na ciepło albo na zimno, z długim dojrzewaniem.
Ja lubię tę pierwszą. Mydło jest gotowe do użytku już następnego dnia.
Zanim zaczniesz: soda kaustyczna
Do mydła potrzebny jest ług, czyli soda kaustyczna. Jest silnie żrąca.
Przeczytaj zasady ostrożności, zanim zaczniesz robić mydło.
Najkrócej: gogle, gumowe rękawice, długi rękaw i otwarte okno. Ług zawsze wsypujesz do wody, nigdy odwrotnie.
Gdy ług prysnie na skórę albo do oka, płuczesz dużą ilością wody przez co najmniej 15 minut. Bez octu i bez soku z cytryny. Przy oku dzwonisz pod 112 albo ktoś zawozi Cię na SOR.
Ilość ługu liczy się osobno dla każdego tłuszczu. Smalcu nie podmieniaj na olej na oko. Gdy chcesz zmienić tłuszcz, przelicz recepturę w kalkulatorze ługu, na przykład tutaj: https://www.thesage.com/calcs/lyecalc2.php.
Mydło gospodarcze ze smalcu – przepis
Do zrobienia mydła potrzebujesz:
- 400 g smalcu (wychodzi najtaniej, a jego zapach znika po zrobieniu mydła),
- 120 ml wody, czyli 120 g,
- 54,5 g ługu (tu liczy się dokładność, jeden gram zmienia zasadowość mydła),
- 30 kropli olejku eukaliptusowego (opcjonalnie),
- 20 kropli olejku cytrynowego (opcjonalnie).
Co jeszcze będzie potrzebne:
- ręczny blender, tylko do mydła (konieczny, skraca ręczne mieszanie o jakieś 2 godziny),
- gumowe rękawice,
- gogle,
- dokładna waga,
- silikonowa szpatułka,
- trzy słoiki z grubego, żaroodpornego szkła,
- 2 garnki do kąpieli wodnej albo 1 garnek i ceramiczne naczynie lub szklana miska. Może być też wolnowar,
- papierki wskaźnikowe pH (nie są konieczne, ale warto je mieć).
Jak zrobić mydło ze smalcu krok po kroku
- Postaw garnek z wodą do zagotowania, do 1/3 wysokości.
- Odmierz ług w osobnym pojemniku.
- Odmierz 120 ml wody w osobnym pojemniku.
- Na zewnątrz albo przy otwartym oknie połącz ług z wodą. Zawsze wsypuj ług do wody, nigdy odwrotnie. Mieszaj, aż soda kaustyczna całkowicie się rozpuści. Rób to w rękawicach, goglach i ubraniu z długim rękawem i nie pochylaj się nad słoikiem. Pracujesz na własną odpowiedzialność, więc nie skracaj żadnej z tych zasad. Więcej o środkach ostrożności przeczytasz tutaj.
- Słoik z ługiem będzie bardzo gorący. Odstaw go tam, gdzie nikt go nie potrąci. Gdy stygnie, włóż do garnka z gotującą się wodą miskę albo drugi garnek (nie może stykać się z dnem) i zacznij rozpuszczać smalec.
- Gdy smalec całkowicie się rozpuści, zacznij powoli wlewać do niego roztwór ługu. Mieszaj szpatułką, żeby wszystko dobrze się połączyło.
- Teraz czas na ręczny blender. Miksuj masę około 5 minut, aż zrobi się z niej bardzo gęsty budyń, który przy mieszaniu zostawia ślady. Jeśli po 5 minutach tak nie jest, miksuj dłużej. Czasem trwa to nawet 15 minut.
- Gdy masz już „budyń”, przykryj naczynie i grzej dalej na najmniejszym palniku, na najniższym ogniu. Miskę szklaną albo ceramiczną grzej w kąpieli wodnej, nie bezpośrednio na ogniu. Po około 5 minutach od przykrycia masa zacznie rosnąć. Wtedy wymieszaj ją pierwszy raz. Całość trwa mniej więcej godzinę. Nie zapomnij mieszać mydła co 15 minut.
- Przygotuj foremkę i wyłóż ją papierem do pieczenia.
- Zanim przełożysz masę do foremki, wmieszaj olejki eteryczne, jeśli ich używasz.
- Przełożone do foremki mydło zostaw na 24 godziny w spokoju.
- Potem wyjmij mydło z papieru, pokrój i włóż do szczelnego pojemnika.
Świeże mydło kroisz w rękawicach. Na tym etapie może być jeszcze żrące.
Po dobie sprawdź je papierkiem wskaźnikowym. Jeśli pH wychodzi wyżej niż 10, odczekaj kolejną dobę i sprawdź znowu.
W szczelnie zamkniętym pojemniku mydło postoi do roku.
Mydło gospodarcze w płynie
Aby zrobić mydło w płynie, pomiń przekładanie do foremki.
Weź duży garnek, wlej do niego co najmniej 5 litrów gorącej wody i dodaj połowę mydła. Zostaw na jakiś czas, żeby się rozpuściło. Jeśli konsystencja wyjdzie galaretowata, dolewaj gorącej wody, aż będzie taka, jakiej potrzebujesz.
Mydło w płynie zrobisz też bez ługu, z gotowej kostki. Pisałam o tym we wpisie, jak zrobić mydło w płynie z szarego mydła. A starte mydło przyda się w domowym proszku do prania.
Najczęstsze pytania
Czy mydło ze smalcu pachnie smalcem?
Nie. Zapach smalcu znika po zrobieniu mydła. Jeśli chcesz, żeby mydło pachniało, dodaj olejki eteryczne.
Czy mydłem gospodarczym można myć ręce i ciało?
To mydło jest dość zasadowe i ma bardzo mało nadmiarowego tłuszczu. Służy do prania, na plamy i do naczyń, nie do pielęgnacji.
Jak długo można przechowywać mydło gospodarcze?
W szczelnie zamkniętym pojemniku do roku.
Z ługiem pracuj w goglach, w gumowych rękawicach i w długim rękawie, przy otwartym oknie i z dala od jedzenia. Ług wsypuj do wody, nigdy odwrotnie. Przy kontakcie ze skórą albo z oczami płucz dużą ilością wody przez co najmniej 15 minut, bez octu i bez soku z cytryny, a przy oczach dzwoń pod 112. Blender, słoiki i szpatułkę trzymaj tylko do mydła. Mydło gospodarcze nie jest do mycia ciała. Ług i gotowe mydło podpisz i trzymaj poza zasięgiem dzieci i zwierząt. Olejków eterycznych nie przyjmuj doustnie i nie używaj ich przy kotach.
Ściskam, Ewa.
Źródła: Ewa Kozioł, Naturalnie czysty dom. 100 przepisów, które uwolnią Twój dom od toksycznej chemii, Zielony Zagonek 2014, s. 46–50.
Książka Słowiańskiej Zielarki
Naturalnie Czysty Dom
Ten przepis to jeden z 100 sprawdzonych receptur, które stworzyłam przez lata, zanim ekosprzątanie stało się modne. Bez zgadywania, bez błędów typu mieszanie octu z sodą. Wszystkie w jednej książce — uporządkowane pokój po pokoju.
Zobacz książkę →
Potrzebowałabym odpowiedzi na pytania: 1. Jakiej wody mam użyć do wyrabiania mydła (z kranu, przegotowanej, destylowanej)? 2. Do ilu stopni mam podgrzać smalec lub olej by mydło się udało? Dobrego dnia!
Robiłam mydło wg przepisu z pani książki tylko zrobiłam z połowy porcji. Moje mydło nie zgęstniało na gęsty budyń i po keżakowaniu w foremce nie zrobiło się twarde. Czy takie mydło ( obecnie konsystencji gęstego budyniu) nadaje się czy raczej trzeba zrobić nowe.
Witam
Zrobiłam mydło z Pani przepisu.Niestety był ono na innym blogu i nie doczytałam co to jest mydło gospodarcze. Dodałam do niego spiruliny (kolor ma rewelacyjny)więc teraz nie nadaje się do wywabiania plam.Do mycia, z tego co czytam, też nie. Co mogę jeszcze z nim zrobić? Dodam,że zdublowałam porcje więc jest tego sporo i szkoda mi pracy na darmo.
Czym można zastąpić smalec? Jestem wegetarianką 🙂
Pani Ewo już trzeci raz robię mydło według przepisu z Pani książki i cały czas mam ten sam problem. Nie uzyskuję konsystencji budyniu pomimo miksowania ponad 15 min, natomiast w późniejszym procesie mydło jest jakby zwazone i wytracają się małe grudki, poza tym przed nalaniem mydła do formy muszę zlać cześć niewchłonietego oleju. Co mogę robić źle?
Serdecznie pozdrawiam
a dlaczego autorka z Bloga nie odpowiada skoro kilku czytelników miało ten sam problem ?
Ja mam ten sam problem. Czekam na podpowiedz
czy tego mydla można uzywac do prania delikatnych tkanin? (zmielonego dodac do pralki)
Dzień dobry! Czy dodatek olejków ma na celu przedłużenie trwałości mydła czy chodzi tylko o zapach? I czy w związku z tym bez olejków mydło również można przechowywać do roku, w zamkniętym pojemniku czy krócej?
Kasiu olejki są jedynie opcją która tAk jak sama wspomniłaś nadaje mydłu zapachu nie chcesz to nie używaj ich wcale pozdrawiam serdecznie. Ewa
Bardzo dziękuję za super szybką odpowiedź! W weekend zabieramy się z Siostrą za produkcję mydła:) poza tym chciałam naprawdę podziękować za tą wspaniałą stronę i jeszcze wspanialsze książki! Kupiłam „Naturalnie czysty dom” i „Ekonomiczne dziecko” i naprawdę nie wiem, która jest wspanialsza! Po prostu nie mogę się od nich oderwać. Dodatkowo w „Ekonomicznym dziecku” jest tyle dodatkowych informacji, których się nie spodziewałam: o dziecku w domu, opiece, masażach, chustach! Obie książki zajęły honorowe miejsce na półce i polecam je wszystkim! Jeśli ktoś się jeszcze zastanawia to naprawdę nie czekajcie, zamawiajcie:) jedyne czego żałuję, to że nie kupiłam od razu trzeciej książki Pani autorstwa:)
Pozdrawiam serdecznie!
Czy do produkcji mydła używa Pani blendera specjalnie do tego przeznaczonego? Pozdrawiam:)
Skąd wiadomo kiedy mydło jest gotowe i można je przełożyć do foremki? Kierować się czasem (1h), konsystencją/gęstością czy wyglądem? Moje na początku było takie jasne i kremowe a po około godz ogrzewania i mieszania zrobiło się szkliste i brudnożółte (jak mus jabłkowy;P). Czy to znaczy że mogę je już umieścić w foremce?
Katko mydło przekładamy od razu do foremki i pozostawiamy na 24h, najlepiej mieć papierki lakmusowe aby sprawdzić pH po tym czasie. Ja wielokrotnie robiłam już to mydło i było gotowe na następny dzień. Pozdrawiam, Ewa
dzień dobry,
Pani Ewo, czy może Pani polecić jakąś literaturę, z której korzysta Pani przy produkcji mydła?
Pozdrawiam!
bardzo ciekawy przepis! wyprowadziłam się z miasta na wieś i chciałabym dowiedzieć się gdzie można ten ŁUG !! kupić przez internet , albo może ktoś wie gdzie w warszawie jest taki sklep? Bywam nieraz w niej :-))
pozdrawiam wszystkich ela- krysia- m
Prosze o podpowiedz, czy tak wykonane mydlo moze byc uzyte w kilka dni po zrobieniu, czy powinno polezakowac? Czy to podgrzewanie przez godzine to proces neutralizacji NaOH ?
Pozdrawiam Kasia
Witaj Kasiu, takie mydło może być użyte już po 24h gdyż ogrzanie jego podczas procesu tworzenia sprawia, że soda kaustyczna nie jest już żrąca. Pozdrawiam Ewka
aga:) zacytuję tekst ww, jeśli można: „Mamy dwie metody wyrobu mydła, jedną na ciepło drugą opartą na dojrzewaniu. Ja osobiście lubię tą pierwszą, gdyż mydło jest gotowe do użytku już na następny dzień.”
Witam!Po pierwsze dziekuje Ci za to co robisz i za chec dzielenia sie z innymi swoja wiedza!super!Poza tym mam pytanko odnosnie tego mydelka.Otoz,czy jest ono gotowe do uzycia od razu czy tez musi „lekazkowac” przez 40 dni?Dziekuje i zycze duzo szczescia!
„lekazkowac” hehehe!Chodzilo oczywiscie o „lezakowanie” 😉
Ewo, zrobiłam mydło, wg twojego przepisu, tyle, że po drodze nastąpiły komplikacje i dodałam więcej wody. Podczas tego godzinnego gotowania mydło mi tak zgęstniało, że trudno je było mieszać, więc dodałam wody. Minął trzeci dzień, a ono jest ciągle wilgotne i ma konsystencję masła. Zbadałam jego ph i jest powyżej 10 ( kolor był ciemniejszy od tych kolorów na pasku kontrolnym dodanym do papierków). Myślisz, że mogę je użyć do prania, czy lepiej zrobić kolejne. Dokładnie odmierzyłam NaOH. Ogólnie pachnie to moje mydło chemią, bardziej NaOH niż szarym mydłem…
WITAM!!! Gdzie dostać ten ług? Lub jak go zrobić? Pozdrawiam!
Ewo
A możesz napisać, jakie mydło kupne będzie zbliżone do takiegorobionego w domu, Ja się boję robienia samodzielnie mydła, przynajmniej na razie się na to nie zdecyduję, ale chciałabym zrobić proszek i płyn do mycia naczyń, ale nie wiem, jakie mydło do tego celu użyć.
A możesz też napisać, jakiego mydła używać do mycia dzieci – ciała i włosów, może podasz jakieś przepisy?
Z góry wielkie dzięki
zapewne mozna uzyc oleju zamiast smalcu? jakiego i w jakiej ilosci?
Elżbieto oczywiście, np oliwy z oliwek, tylko wtedy trzeba zmienić proporcje ługu maksymalnie użyj 53.4 grama ługu na 100-150 ml wody 🙂 Powodzenia i daj znać co i jak!
A gdyby tak z oleju rzepakowego? Jak wtedy?